భర్త అనుమానానికి బలై, ఆ వేదనను భరించలేక కరిగి నీరై నదిగా మారిపోయిన ఒక అమాయక గిరిజన పడుచు కరుణగాథే ‘కిన్నెరసాని పాటలు’. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ అనే కవిసమ్రాట్ కలం నుంచి ప్రవహించిన సాహిత్య నది అది. కాలం మారింది, కానీ ఆ కావ్య జీవం అలాగే నిలిచింది. సరిగ్గా కొన్ని దశాబ్దాల తర్వాత, ఒక రికార్డింగ్ థియేటర్‌లో ఇళయరాజా గిటార్ స్త్రింగ్స్ మధ్య, వేటూరి గారు తన గురువుగారి కావ్యాన్ని మనసులో తలుచుకుంటూ కాగితంపై పెన్ను పెట్టారు. పక్కనే మైక్ ముందు నిలబడిన బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారు ఆ అక్షరాల వైపు చూసి ఒక్క క్షణం పరవశించిపోయారు. ఆ నలుగురు మహనీయుల (వంశీ–ఇళయరాజా–వేటూరి–బాలు) సమ్మేళనంలో రూపుదిద్దుకున్నదే “కిన్నెరసాని వచ్చిందమ్మా” అనే కాలాతీత దృశ్యశ్రవ్య గీతం. ఇది కేవలం ఒక సినిమా పాట కాదు; గురువు విశ్వనాథ సృష్టించిన ‘కిన్నెర’కు, శిష్యుడు వేటూరి సమర్పించిన అక్షర కైంకర్యం.

ఆ కిన్నెరసాని నది నడకలలోని లయను, ప్రకృతి కట్టిన వెన్నెల పైటలోని లాస్యాన్ని ఏకం చేస్తూ వేటూరి గారు సృష్టించిన ఒక రమ్యమైన కావ్యగీతం ఇది. వేటూరి గారు కేవలం సినీ కవి కాదు; సంప్రదాయ సాహిత్యాన్ని క్షుణ్ణంగా ఆకళింపు చేసుకున్న సృజనశీలి. అందుకే ఆయన ఈ పాటలో నేరుగా "విశ్వనాథ పలుకై... విరుల తేనె చినుకై..." అంటూ గురువుగారికి కృతజ్ఞత చెప్పుకున్నారు. "విశ్వనాథ పలుకై..." అనే పదబంధంలో గురువుగారి కావ్యానికి వందనం అర్పిస్తూ శాస్త్రీయ గంభీరతను నింపారు. వెంటనే "విరుల తేనె చినుకై..." అంటూ జానపద మాధుర్యాన్ని ఒలికించారు. గురువుగారి కావ్యం "కదిలింది కదిలింది కిన్నెరసాని..." అని సాగితే, ఇక్కడ వేటూరి గారు "వచ్చిందమ్మా కిన్నెరసాని..." అంటూ ఆ నడకను ఇళయరాజా స్వరాలతో కలిపి అద్భుతంగా పునఃసృష్టించారు.

ఇక్కడ వేటూరి గారు ఒకచోట కూడా "ఈ అమ్మాయి చాలా అందంగా ఉంది" అని నేరుగా చెప్పలేదు. అయినా, "వెన్నెల పైటేసి..." అనే ఒక్క పదబంధం వినగానే మన కళ్ల ముందు ఒక నిర్మలమైన రూపం నిలుస్తుంది. తెల్లని చీర అని చెప్పడం సాదాసీదా వర్ణన. కానీ విశ్వమంతా పరిచిన వెన్నెలనే ఆమె పైటగా, మల్లెల పరిమళాన్నే ముసుగుగా ఊహించడం... అది వేటూరి సృజన! "పచ్చని చేల పావడగట్టి... కొండమల్లెలే కొప్పున బెట్టి..." అనే రూపకంలో ఒక అమ్మాయి ప్రకృతిని ధరించిందా? లేక ప్రకృతే అమ్మాయి రూపంలో నడుస్తుందా? అనే భావన మనసులో మెల్లగా మొలకెత్తుతుంది. ఇక్కడ అందం శరీరంలో లేదు; నేలలో ఉంది, పల్లెలో ఉంది, తెలుగుదనంలో ఉంది.

ఈ అక్షరాలకు, ఇళయరాజా గారి దైవిక స్వరాలకు తన గాత్రంతో ప్రాణప్రతిష్ఠ చేశారు గానగంధర్వుడు ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం. బాలు గారు ఈ పాటను ఆలపించలేదు మాత్రమే; ఆ కిన్నెరసాని ఆత్మనే తన గాత్రంలో నింపారు. అయితే ఈ పాట గొప్పతనం కేవలం ఈ శబ్దాల్లోనో, దృశ్యాల్లోనో మాత్రమే లేదు; సినిమా కథతో దీనికున్న ఆత్మీయ అనుబంధంలో ఉంది. విశ్వనాథ వారి కావ్యంలో కిన్నెరసాని చివరకు నదిగా మారిపోయే ఒక విషాదాంత రూపం. ఈ సినిమాలో హీరోయిన్ సితార జీవితం కూడా అంతే అమాయకత్వంతో కూడుకుని, చివరకు విషాదంగా ముగుస్తుంది. చరణంలో "కనులా గంగా పొంగే వేళ... నదిలా తానే సాగే వేళ..." అనే పంక్తులు విన్నప్పుడల్లా, సినిమా చివర్లో ఎదురయ్యే విషాదానికి వేటూరి గారు ఎంతో సున్నితమైన సూచన ఇచ్చినట్టే అనిపిస్తుంది. సినిమా ముగిసినప్పుడు మనం కోల్పోయింది ఒక పాత్రను కాదు; ఈ పాటలో కనిపించిన ఆ నిర్మలత్వాన్ని.

మంచి సంగీతం సాహిత్యాన్ని అలంకరిస్తుంది; కానీ గొప్ప సంగీతం సాహిత్యాన్ని ఆలకిస్తుంది. నా దృష్టిలో “కిన్నెరసాని వచ్చిందమ్మా” కేవలం ఒక సినిమా పాట కాదు. గురువుగారైన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారు సృష్టించిన అమర కావ్యానికి... శిష్యుడైన వేటూరి గారు, ఇళయరాజా, బాలు గార్లతో కలిసి ఆధునిక తెలుగు సినీ వేదికపై ప్రేమతో సమర్పించిన ఒక అజరామర శబ్ద కైంకర్యం.

దశాబ్దాలు గడిచినా, ఈ పాట వినిపించిన ప్రతిసారి తెలుగు భాష తన సొంత సౌందర్యాన్ని తానే మరోసారి కనుగొంటుంది. ఆ అందాన్ని చూసి శ్రోత మనసూ మౌనంగా మురిసిపోతుంది.